Thị trường vàng toàn cầu và trong nước gần đây đã chứng kiến những biến động mạnh mẽ, với giá vàng liên tục chinh phục các đỉnh cao lịch sử. Sự tăng trưởng ngoạn mục này không chỉ thu hút sự chú ý của các nhà đầu tư mà còn đặt ra câu hỏi lớn về lý do giá vàng tăng đột biến đến vậy. Bài viết này của Bartra Wealth Advisors Việt Nam sẽ đi sâu phân tích những yếu tố chính đã và đang thúc đẩy xu hướng tăng giá của kim loại quý này, mang đến cái nhìn đa chiều và chuyên sâu.
Các yếu tố toàn cầu ảnh hưởng đến lý do giá vàng tăng đột biến
Giá vàng thế giới đã liên tục xác lập kỷ lục mới, vượt qua ngưỡng 3.000 USD/ounce sau quyết định của Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) giữ nguyên lãi suất và dự kiến giảm chi phí đi vay vào cuối năm. Ông Shaokai Fan, Giám đốc khu vực Châu Á-Thái Bình Dương kiêm Giám đốc Ngân hàng Trung ương Toàn cầu tại Hội đồng vàng thế giới, đã chỉ ra một loạt các nguyên nhân chính đằng sau sự bùng nổ này. Đây là những yếu tố vĩ mô và địa chính trị phức tạp, cùng nhau tạo nên áp lực tăng giá mạnh mẽ cho vàng.
Bất ổn kinh tế vĩ mô và địa chính trị
Một trong những lý do giá vàng tăng đột biến quen thuộc là những lo ngại về lạm phát và chính sách tiền tệ nới lỏng. Trong bối cảnh kinh tế toàn cầu đối mặt với nhiều bất định, lạm phát vẫn là một mối đe dọa dai dẳng ở nhiều quốc gia. Các ngân hàng trung ương, đặc biệt là Fed, đang cân nhắc giảm lãi suất để hỗ trợ tăng trưởng kinh tế, điều này thường làm suy yếu đồng tiền quốc gia và khiến vàng trở thành kênh trú ẩn an toàn hấp dẫn hơn. Đồng thời, những xung đột địa chính trị liên tục trên thế giới, từ căng thẳng thương mại đến các cuộc xung đột vũ trang, luôn là chất xúc tác mạnh mẽ đẩy giá vàng bùng nổ bởi tính chất “hầm trú ẩn” truyền thống của nó. Nhà đầu tư tìm đến vàng như một nơi bảo toàn giá trị khi các thị trường tài sản khác trở nên rủi ro.
Tác động của chính sách thuế quan và tăng trưởng toàn cầu
Một yếu tố ảnh hưởng giá vàng đáng chú ý gần đây là những lo ngại về chính sách thuế quan mới và tác động lan rộng của chúng đối với tăng trưởng kinh tế toàn cầu. Các cuộc chiến thương mại và việc áp dụng hàng rào thuế quan có thể gây ra gián đoạn chuỗi cung ứng, tăng chi phí sản xuất và giảm nhu cầu tiêu dùng. Khi môi trường kinh doanh trở nên bất ổn và triển vọng tăng trưởng kinh tế toàn cầu bị đe dọa, các tổ chức đầu tư và cá nhân thường tìm đến vàng như một biện pháp phòng ngừa rủi ro hiệu quả. Sự không chắc chắn về các chính sách thương mại quốc tế đã góp phần không nhỏ vào việc thúc đẩy nhu cầu vàng tăng mạnh từ đầu năm đến nay.
Nhu cầu vàng vật chất tăng cao và sự dịch chuyển nguồn cung
Nhu cầu vàng vật chất tăng mạnh tại Mỹ cũng là một trong những lý do giá vàng tăng đột biến quan trọng. Điều này được thúc đẩy bởi sự lo ngại về khả năng vàng nhập khẩu sẽ bị tăng thuế, cùng với nhu cầu trú ẩn an toàn vào vàng của các nhà đầu tư Mỹ. Làn sóng chuyển vàng vật chất ồ ạt từ các hầm vàng ở London (Anh) về Mỹ đã gây ảnh hưởng đến nguồn cung vàng ở các thị trường khác, tạo ra sự chênh lệch giá đáng kể. Mặc dù tình hình này đã lắng xuống phần nào, nhưng những lo ngại về tác động của thuế quan đối với nguồn cung vàng hiện có vẫn tiếp diễn, làm cho thị trường vàng trở nên nhạy cảm hơn.
Theo ông Shaokai Fan, nguồn cung vàng toàn cầu vẫn có khả năng đáp ứng sức cầu. Tuy nhiên, với tình hình chính sách toàn cầu tiếp tục bất ổn, nguy cơ gián đoạn chuỗi cung ứng là điều mà các nhà đầu tư không thể bỏ qua. Ông Fan cũng nhấn mạnh rằng sự khác biệt về giá vàng tương lai trên sàn COMEX (Sàn giao dịch hàng hóa New York) so với giá vàng tại London vào đầu năm 2025 là minh chứng rõ ràng cho áp lực nhu cầu vật chất từ Mỹ, kéo theo lượng lớn vàng đổ về đây.
Sự suy yếu của đồng Đô la Mỹ
Một yếu tố ảnh hưởng đến giá vàng khác không thể bỏ qua là sự suy yếu của đồng Đô la Mỹ. Từ đầu năm đến nay, USD Index đã giảm gần 6%. Khi đồng USD mất giá so với các đồng tiền mạnh khác, vàng trở nên rẻ hơn đối với các nhà đầu tư không sử dụng USD, qua đó làm tăng sức hấp dẫn của kim loại quý này như một tài sản lưu trữ giá trị. Vàng và USD thường có mối quan hệ nghịch đảo, tức là khi USD yếu đi, giá vàng có xu hướng tăng và ngược lại. Điều này củng cố vị thế của vàng như một công cụ phòng hộ trước sự biến động của tiền tệ.
Dòng vốn từ các Quỹ ETF vàng
Nguyên nhân cuối cùng nhưng không kém phần quan trọng trong lý do giá vàng tăng đột biến là dòng vốn lớn đổ vào các Quỹ ETF vàng. Sau một thời gian dài tương đối trầm lắng, các quỹ này đã trỗi dậy mạnh mẽ vào năm 2024 và dự báo sẽ tiếp tục thu hút vốn đầu tư vào vàng trong năm 2025. Chỉ riêng tháng 2 năm 2025, các quỹ ETF vàng đã thu hút 9,4 tỷ USD, thể hiện sự tin tưởng của các nhà đầu tư tổ chức vào tiềm năng tăng giá của vàng. Sự gia tăng của dòng vốn này không chỉ phản ánh tâm lý thị trường mà còn trực tiếp thúc đẩy xu hướng giá vàng lên cao.
Lý do giá vàng tăng đột biến tại thị trường Việt Nam
Thị trường vàng Việt Nam cũng không nằm ngoài xu hướng tăng giá toàn cầu, thậm chí còn ghi nhận mức tăng nhanh hơn trong thời gian gần đây. Giá vàng miếng và vàng nhẫn đã chính thức chạm mốc 100 triệu đồng/lượng trong phiên giao dịch ngày 19/3/2025, lập kỷ lục mọi thời đại.
Yếu tố đẩy giá vàng trong nước lên kỷ lục
Có nhiều yếu tố hội tụ cùng tạo nên lý do giá vàng tăng đột biến trên thị trường Việt Nam. Đầu tiên và quan trọng nhất là sự tăng trưởng của giá vàng thế giới, kéo theo giá vàng trong nước. Kế đến là tâm lý kỳ vọng giá vàng sẽ tiếp tục tăng, khiến nhu cầu mua vào tăng cao để tích trữ hoặc đầu cơ. Cung vàng khan hiếm, đặc biệt là vàng miếng SJC, cũng góp phần đẩy giá lên khi nhu cầu vượt quá khả năng cung ứng. Ngoài ra, mức lãi suất tiết kiệm thấp khiến tiền gửi ngân hàng kém hấp dẫn hơn, thúc đẩy nhà đầu tư tìm kiếm kênh đầu tư khác hiệu quả hơn như vàng để bảo toàn vốn và sinh lời.
Dự báo và lời khuyên cho nhà đầu tư vàng Việt
Ông Shaokai Fan dự báo rằng, mặc dù cầu vàng trang sức của Việt Nam có thể tiếp tục giảm trong năm nay, nhưng cầu vàng miếng và vàng nhẫn, tức là cầu đầu tư vào vàng, sẽ tiếp tục tăng. Điều này xuất phát từ mong muốn của nhà đầu tư nhằm đối phó với lạm phát và sự bất ổn của thị trường. Vàng từ lâu đã được chứng minh là một công cụ phòng ngừa rủi ro hiệu quả trong các giai đoạn bất ổn kinh tế. Hội đồng vàng thế giới khuyến nghị các nhà đầu tư nên xem xét vai trò của vàng trong danh mục đầu tư của mình để cải thiện sự đa dạng hóa tài sản.
Đối với nhà đầu tư Việt Nam tại thời điểm này, ông Phan Dũng Khánh, chuyên gia tài chính, khuyến nghị những người đang sở hữu vàng ở vùng giá thấp có thể cân nhắc mua thêm để bình quân giá. Tuy nhiên, ông cảnh báo rằng việc mua mới ở mức giá cao kỷ lục tiềm ẩn nhiều rủi ro. Do đó, nhà đầu tư chỉ nên phân bổ một tỷ trọng nhỏ vàng trong tổng danh mục, và đặc biệt không nên sử dụng đòn bẩy tài chính hoặc vay tiền để mua vàng. TS. Nguyễn Trí Hiếu, chuyên gia kinh tế, cũng đưa ra lời khuyên thận trọng với tâm lý đám đông, khuyến nghị nhà đầu tư không nên vội vàng giao dịch vàng trên “chợ mạng” để tránh rủi ro dính phải vàng giả hoặc các giao dịch không minh bạch, đây là một lời khuyên quan trọng khi xem xét lý do giá vàng tăng đột biến và tham gia thị trường.
Thị trường vàng luôn là một kênh đầu tư đầy hấp dẫn nhưng cũng không kém phần thách thức, đặc biệt trong bối cảnh giá vàng tăng đột biến như hiện nay. Việc nắm bắt các yếu tố vĩ mô và vi mô ảnh hưởng đến giá vàng sẽ giúp nhà đầu tư đưa ra quyết định sáng suốt. Bartra Wealth Advisors Việt Nam luôn sẵn sàng cung cấp những thông tin cập nhật và phân tích chuyên sâu để quý độc giả có cái nhìn rõ ràng hơn về thị trường tài chính toàn cầu.
Câu hỏi thường gặp về lý do giá vàng tăng đột biến
1. Tại sao giá vàng thế giới lại tăng đột biến gần đây?
Lý do giá vàng tăng đột biến chủ yếu bao gồm lo ngại lạm phát, chính sách tiền tệ nới lỏng từ các ngân hàng trung ương (đặc biệt là Fed), bất ổn địa chính trị, lo ngại về thuế quan, nhu cầu vàng vật chất tăng cao, sự suy yếu của đồng USD và dòng vốn lớn đổ vào các quỹ ETF vàng.
2. Các yếu tố kinh tế vĩ mô nào ảnh hưởng đến xu hướng tăng giá của vàng?
Các yếu tố kinh tế vĩ mô quan trọng bao gồm lạm phát cao, lãi suất thấp (hoặc dự kiến giảm), sự suy yếu của đồng Đô la Mỹ, và những bất ổn trong tăng trưởng kinh tế toàn cầu. Khi các nền kinh tế đối mặt với rủi ro, vàng thường được coi là kênh trú ẩn an toàn.
3. Mối quan hệ giữa Fed và giá vàng là gì?
Khi Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) nới lỏng chính sách tiền tệ (giảm lãi suất) hoặc có tín hiệu sẽ làm vậy, đồng USD thường suy yếu. Điều này khiến vàng trở nên hấp dẫn hơn đối với các nhà đầu tư quốc tế, từ đó thúc đẩy giá vàng tăng đột biến.
4. Tại sao nhu cầu vàng vật chất ở Mỹ lại tăng mạnh?
Nhu cầu vàng vật chất ở Mỹ tăng mạnh do các nhà đầu tư tìm kiếm nơi trú ẩn an toàn trong bối cảnh bất ổn kinh tế và lo ngại về khả năng vàng nhập khẩu sẽ bị tăng thuế. Điều này đã dẫn đến sự dịch chuyển lớn của vàng từ London về Mỹ.
5. Sự suy yếu của đồng USD ảnh hưởng đến giá vàng như thế nào?
Đồng USD suy yếu làm cho vàng trở nên rẻ hơn đối với các nhà đầu tư nắm giữ các đồng tiền khác, từ đó làm tăng nhu cầu và đẩy giá vàng bùng nổ. Vàng và USD thường có mối quan hệ nghịch đảo.
6. Các quỹ ETF vàng đóng vai trò gì trong việc đẩy giá vàng lên cao?
Các quỹ ETF vàng là các quỹ đầu tư theo dõi giá vàng mà không yêu cầu nhà đầu tư phải sở hữu vàng vật chất. Khi dòng vốn lớn đổ vào các quỹ này, điều đó cho thấy niềm tin của nhà đầu tư vào tiềm năng tăng giá của vàng, tạo ra áp lực mua và đẩy xu hướng giá vàng đi lên.
7. Lý do giá vàng trong nước Việt Nam tăng nhanh hơn giá thế giới là gì?
Giá vàng tăng đột biến tại Việt Nam ngoài tác động từ giá thế giới còn do tâm lý kỳ vọng giá sẽ tiếp tục tăng, nguồn cung vàng khan hiếm (đặc biệt là vàng miếng SJC) và lãi suất tiết kiệm thấp làm giảm sức hấp dẫn của tiền gửi ngân hàng.
8. Lời khuyên nào dành cho nhà đầu tư vàng tại Việt Nam trong giai đoạn này?
Các chuyên gia khuyên nhà đầu tư nên thận trọng. Người đang sở hữu vàng giá thấp có thể mua thêm, nhưng người mua mới nên mua với tỷ trọng nhỏ trong danh mục đầu tư và tránh sử dụng đòn bẩy. Đồng thời, cần cẩn trọng với giao dịch vàng trên “chợ mạng” để tránh rủi ro về vàng giả.