Định cư Canada từ lâu đã trở thành một mục tiêu hấp dẫn đối với nhiều người trên khắp thế giới, trong đó có cả Việt Nam, nhờ vào chính sách nhập cư cởi mở và chất lượng cuộc sống vượt trội. Quốc gia này không chỉ mở ra cánh cửa cho những cơ hội mới mà còn mang đến một môi trường sống an toàn, ổn định và đầy đủ phúc lợi xã hội. Bài viết này sẽ cung cấp một cái nhìn toàn diện về các khía cạnh quan trọng khi bạn cân nhắc việc di trú Canada.
Tại sao Canada là điểm đến định cư hấp dẫn?
Canada nổi bật như một trong những quốc gia có chất lượng cuộc sống cao nhất thế giới, thu hút hàng triệu người nhập cư mỗi năm. Chính phủ Canada luôn chú trọng xây dựng một xã hội công bằng, an toàn và đa dạng, tạo điều kiện thuận lợi cho người dân phát triển. Các chính sách thân thiện với người nhập cư, cùng với hệ thống an sinh xã hội vững mạnh, là những yếu tố chính khiến Canada trở thành lựa chọn hàng đầu cho những ai tìm kiếm một cuộc sống mới.
Chất lượng cuộc sống và phúc lợi xã hội
Người dân Canada được hưởng một hệ thống phúc lợi xã hội toàn diện, bao gồm chăm sóc sức khỏe miễn phí, trợ cấp thất nghiệp, trợ cấp trẻ em và lương hưu. Điều này đảm bảo mọi công dân và thường trú nhân đều có quyền được bảo vệ và hỗ trợ trong mọi giai đoạn của cuộc đời. Các thành phố tại Canada liên tục nằm trong danh sách những nơi đáng sống nhất thế giới, với tỷ lệ tội phạm thấp, không gian xanh rộng lớn và cơ sở hạ tầng hiện đại.
Cơ hội việc làm và phát triển kinh tế
Nền kinh tế Canada mạnh mẽ và đa dạng, với các ngành công nghiệp chủ chốt như tài nguyên thiên nhiên, công nghệ thông tin, tài chính và dịch vụ. Quốc gia này thường xuyên có nhu cầu về lao động có kỹ năng cao, tạo ra nhiều cơ hội việc làm cho người nhập cư. Chương trình định cư diện tay nghề được thiết kế để thu hút nhân tài từ khắp nơi, góp phần thúc đẩy sự phát triển kinh tế bền vững của đất nước lá phong.
Đa văn hóa và hòa nhập
Canada nổi tiếng với chính sách đa văn hóa, khuyến khích các cộng đồng duy trì và phát triển bản sắc văn hóa của mình. Điều này tạo nên một môi trường xã hội phong phú, nơi mọi người từ các nền văn hóa khác nhau có thể cùng chung sống và học hỏi lẫn nhau. Chính phủ và các tổ chức cộng đồng cung cấp nhiều chương trình hỗ trợ để giúp người nhập cư hòa nhập nhanh chóng vào cuộc sống mới, từ học ngôn ngữ đến tìm kiếm việc làm và nhà ở. Sự cởi mở này giúp giảm bớt rào cản ban đầu và thúc đẩy tinh thần đoàn kết.
Các chương trình định cư Canada phổ biến
Chính phủ Canada cung cấp nhiều chương trình di trú Canada khác nhau để đáp ứng nhu cầu đa dạng của người nhập cư, từ lao động có kỹ năng đến doanh nhân và gia đình. Mỗi chương trình có những yêu cầu và tiêu chí riêng, phù hợp với từng đối tượng cụ thể. Việc tìm hiểu kỹ lưỡng các lựa chọn này là bước đầu tiên quan trọng để xác định con đường định cư phù hợp nhất với bản thân.
Định cư diện tay nghề (Express Entry)
Express Entry là hệ thống quản lý hồ sơ cho ba chương trình kinh tế liên bang: Chương trình Lao động Tay nghề Liên bang (FSWP), Chương trình Thương nhân Tay nghề Liên bang (FSTP) và Chương trình Kinh nghiệm Canada (CEC). Đây là con đường phổ biến nhất để định cư Canada dành cho những người có kỹ năng, kinh nghiệm làm việc và khả năng ngôn ngữ tốt. Hệ thống này đánh giá ứng viên dựa trên thang điểm toàn diện (CRS), bao gồm các yếu tố như tuổi tác, trình độ học vấn, kinh nghiệm làm việc và trình độ tiếng Anh hoặc tiếng Pháp. Khoảng 60% số người nhập cư vào Canada trong những năm gần đây đến theo diện kinh tế, với Express Entry đóng vai trò trung tâm.
Định cư diện tỉnh bang (PNP)
Mỗi tỉnh bang và vùng lãnh thổ của Canada có các Chương trình Đề cử Tỉnh bang (PNP) riêng, cho phép họ đề cử những người nhập cư đáp ứng nhu cầu thị trường lao động hoặc kinh tế cụ thể của mình. Các PNP thường hướng đến những ứng viên không đạt đủ điểm cho Express Entry hoặc muốn định cư tại một tỉnh bang cụ thể. Hàng năm, các tỉnh bang như Ontario, British Columbia, Alberta, Quebec hay Saskatchewan đã chào đón hàng chục nghìn người nhập cư thông qua các chương trình đề cử này, đóng góp đáng kể vào sự phát triển khu vực.
Định cư diện đầu tư và doanh nhân
Canada cũng có các chương trình dành cho nhà đầu tư và doanh nhân muốn thành lập hoặc mua lại doanh nghiệp tại Canada, góp phần tạo việc làm và thúc đẩy kinh tế. Các chương trình này thường yêu cầu một khoản đầu tư đáng kể hoặc một kế hoạch kinh doanh chi tiết. Ví dụ, Chương trình Visa Khởi nghiệp (Start-up Visa Program) thu hút các doanh nhân đổi mới sáng tạo, trong khi một số tỉnh bang có các chương trình doanh nhân riêng với yêu cầu đầu tư và tạo việc làm cụ thể. Các nhà đầu tư cần chuẩn bị một lượng vốn đầu tư tối thiểu, thường dao động từ vài trăm ngàn đến hàng triệu đô la Canada tùy thuộc vào chương trình và tỉnh bang.
Định cư diện đoàn tụ gia đình
Canada rất coi trọng việc đoàn tụ gia đình. Công dân và thường trú nhân Canada có thể bảo lãnh vợ/chồng, con cái phụ thuộc, cha mẹ hoặc ông bà sang di trú Canada. Chương trình này giúp các thành viên trong gia đình có thể đoàn tụ và xây dựng cuộc sống chung tại Canada, góp phần tạo nên một xã hội gắn kết và hỗ trợ. Trong năm 2023, hơn 100.000 người đã được bảo lãnh theo diện gia đình, cho thấy mức độ ưu tiên của chính phủ đối với yếu tố này.
Quy trình và yêu cầu chung khi định cư Canada
Bất kể bạn chọn chương trình định cư Canada nào, quy trình chung thường bao gồm việc chuẩn bị hồ sơ, đáp ứng các tiêu chí đánh giá và chi trả các khoản phí liên quan. Hiểu rõ các bước này sẽ giúp bạn chuẩn bị tốt hơn và tránh những sai sót không đáng có.
Hồ sơ và các giấy tờ cần thiết
Chuẩn bị hồ sơ là một trong những bước quan trọng nhất. Hồ sơ thường bao gồm các giấy tờ cá nhân (hộ chiếu, giấy khai sinh), bằng cấp học vấn, chứng chỉ ngôn ngữ (IELTS, CELPIP hoặc TEF), giấy tờ chứng minh kinh nghiệm làm việc, và các giấy tờ liên quan đến tài chính. Tất cả các tài liệu cần được dịch thuật công chứng sang tiếng Anh hoặc tiếng Pháp nếu ngôn ngữ gốc không phải là một trong hai ngôn ngữ này. Việc nộp một bộ hồ sơ đầy đủ và chính xác sẽ giúp quá trình xét duyệt diễn ra suôn sẻ hơn.
Thang điểm đánh giá và tiêu chí lựa chọn
Hầu hết các chương trình định cư Canada, đặc biệt là diện Express Entry, sử dụng hệ thống thang điểm để đánh giá và lựa chọn ứng viên. Các tiêu chí phổ biến bao gồm tuổi tác (điểm cao nhất cho độ tuổi từ 20-29), trình độ học vấn (điểm cao cho bằng cấp cao hơn), kinh nghiệm làm việc (ít nhất 1 năm kinh nghiệm làm việc toàn thời gian), trình độ ngôn ngữ (tiếng Anh và/hoặc tiếng Pháp), và khả năng thích nghi (có người thân ở Canada, kinh nghiệm học tập/làm việc tại Canada). Việc tối ưu hóa điểm số của mình dựa trên các tiêu chí này là rất quan trọng để tăng cơ hội thành công.
Chi phí liên quan đến quá trình định cư
Quá trình định cư Canada đi kèm với nhiều khoản chi phí khác nhau, bao gồm phí xử lý hồ sơ, phí thi chứng chỉ ngôn ngữ, phí thẩm định bằng cấp, phí khám sức khỏe, và phí lấy dấu vân tay. Ngoài ra, ứng viên còn cần chứng minh khả năng tài chính để tự nuôi sống bản thân và gia đình trong thời gian đầu tại Canada, thường là một khoản tiền nhất định tùy thuộc vào số lượng thành viên trong gia đình. Ví dụ, một cá nhân độc thân cần khoảng 14.000 CAD, trong khi một gia đình 4 người cần khoảng 25.000 CAD. Việc lập kế hoạch tài chính kỹ lưỡng là cần thiết.
Cuộc sống sau định cư tại Canada
Sau khi thành công trong việc di trú Canada, cuộc sống mới sẽ mở ra với nhiều cơ hội và thách thức. Canada cung cấp một môi trường sống chất lượng cao với hệ thống giáo dục và y tế tiên tiến, nhưng cũng đòi hỏi sự thích nghi với chi phí sinh hoạt và điều kiện khí hậu.
Hệ thống giáo dục hàng đầu
Canada có một trong những hệ thống giáo dục công lập tốt nhất thế giới, từ cấp tiểu học đến đại học. Trẻ em và thanh thiếu niên thường trú nhân được học miễn phí tại các trường công lập cho đến hết cấp 3. Các trường đại học và cao đẳng tại Canada cũng nổi tiếng về chất lượng giảng dạy và nghiên cứu, thu hút sinh viên quốc tế. Chi phí học phí đại học cho thường trú nhân thấp hơn nhiều so với sinh viên quốc tế, tạo điều kiện thuận lợi cho việc phát triển sự nghiệp học vấn lâu dài.
Chăm sóc sức khỏe toàn dân
Hệ thống chăm sóc sức khỏe công cộng của Canada là một trong những điểm mạnh lớn nhất, cung cấp dịch vụ khám chữa bệnh miễn phí cho tất cả thường trú nhân và công dân. Điều này bao gồm các dịch vụ từ khám bác sĩ gia đình, cấp cứu đến phẫu thuật và điều trị chuyên sâu. Dù có thể có thời gian chờ đợi đối với một số dịch vụ chuyên khoa, nhìn chung, hệ thống này đảm bảo mọi người đều được tiếp cận các dịch vụ y tế cần thiết mà không phải lo lắng về gánh nặng tài chính.
Thị trường nhà ở và chi phí sinh hoạt
Chi phí sinh hoạt tại Canada có thể khác nhau đáng kể tùy thuộc vào thành phố bạn chọn để sinh sống. Các thành phố lớn như Vancouver và Toronto có chi phí nhà ở khá cao, trong khi các thành phố nhỏ hơn hoặc các tỉnh bang vùng Trung Tây có chi phí phải chăng hơn. Ngoài tiền thuê nhà hoặc trả góp, các khoản chi phí khác bao gồm thực phẩm, giao thông, tiện ích và giải trí. Một hộ gia đình trung bình có thể chi tiêu khoảng 2.500 CAD đến 4.000 CAD mỗi tháng cho các nhu yếu phẩm cơ bản, không bao gồm tiền thuê nhà.
Giao thông và cơ sở hạ tầng
Canada có hệ thống giao thông và cơ sở hạ tầng phát triển tốt, bao gồm mạng lưới đường bộ, đường sắt và hàng không rộng khắp. Tại các thành phố lớn, hệ thống giao thông công cộng rất tiện lợi, với xe buýt, tàu điện ngầm và xe điện. Đối với những khu vực thưa dân hơn, sở hữu ô tô là lựa chọn phổ biến hơn. Chính phủ Canada liên tục đầu tư vào việc nâng cấp cơ sở hạ tầng để đảm bảo sự tiện lợi và an toàn cho người dân.
Những thách thức và cách thích nghi khi sinh sống tại Canada
Dù Canada mang lại nhiều lợi ích, quá trình thích nghi với cuộc sống mới cũng có thể đi kèm với một số thách thức. Việc chuẩn bị tinh thần và tìm hiểu trước các vấn đề này sẽ giúp bạn hòa nhập dễ dàng hơn.
Khí hậu và văn hóa
Khí hậu Canada, đặc biệt là vào mùa đông, có thể là một thách thức lớn đối với những người đến từ các nước nhiệt đới. Mùa đông kéo dài và lạnh giá đòi hỏi sự chuẩn bị kỹ lưỡng về trang phục và tinh thần. Về văn hóa, Canada là một xã hội cởi mở và đa dạng, nhưng việc hiểu và tôn trọng các phong tục, tập quán địa phương là rất quan trọng. Tham gia các hoạt động cộng đồng và kết bạn với người dân địa phương là những cách hiệu quả để hòa nhập.
Tìm kiếm việc làm ban đầu
Mặc dù có nhiều cơ hội việc làm, việc tìm được công việc phù hợp với trình độ chuyên môn ban đầu có thể mất thời gian. Kinh nghiệm làm việc tại Canada thường được ưu tiên, và người nhập cư có thể cần phải bắt đầu với các vị trí thấp hơn hoặc tham gia các khóa học nâng cao kỹ năng. Việc xây dựng mạng lưới quan hệ, tìm kiếm sự hỗ trợ từ các tổ chức nhập cư và kiên trì nộp đơn xin việc là chìa khóa để thành công trong thị trường lao động.
Xây dựng cộng đồng mới
Đối với nhiều người, việc rời bỏ quê hương đồng nghĩa với việc mất đi mạng lưới xã hội quen thuộc. Xây dựng một cộng đồng mới ở Canada là điều cần thiết để duy trì sức khỏe tinh thần và có được sự hỗ trợ. Tham gia các câu lạc bộ, tình nguyện, hoặc các nhóm cộng đồng dựa trên sở thích, văn hóa hoặc nghề nghiệp là những cách tuyệt vời để kết nối với những người mới và tìm thấy chỗ đứng của mình trong xã hội Canada.
Việc định cư Canada là một hành trình dài và đòi hỏi sự chuẩn bị kỹ lưỡng về mọi mặt, từ tài chính, hồ sơ đến tinh thần. Tuy nhiên, với sự chuẩn bị đúng đắn và sự kiên trì, giấc mơ về một cuộc sống mới tại đất nước lá phong hoàn toàn có thể trở thành hiện thực. Bartra Wealth Advisors Việt Nam hy vọng bài viết này đã cung cấp cho quý vị những thông tin hữu ích về lộ trình và cuộc sống tại đây.
Câu hỏi thường gặp về Định cư Canada
1. Thời gian xử lý hồ sơ định cư Canada mất bao lâu?
Thời gian xử lý hồ sơ định cư Canada phụ thuộc vào chương trình bạn nộp đơn và khối lượng công việc của Bộ Di trú, Người tị nạn và Quốc tịch Canada (IRCC). Ví dụ, chương trình Express Entry thường có thời gian xử lý khoảng 6 tháng hoặc ít hơn, trong khi một số chương trình tỉnh bang hoặc đoàn tụ gia đình có thể mất từ 12 đến 24 tháng hoặc hơn.
2. Có yêu cầu về tiếng Anh hoặc tiếng Pháp khi định cư Canada không?
Có, hầu hết các chương trình định cư Canada đều yêu cầu chứng minh trình độ ngôn ngữ tiếng Anh hoặc tiếng Pháp. Bạn sẽ cần cung cấp kết quả từ các bài kiểm tra được chấp thuận như IELTS, CELPIP cho tiếng Anh hoặc TEF, TCF Canada cho tiếng Pháp, với mức điểm tối thiểu tùy thuộc vào chương trình.
3. Cần chứng minh tài chính bao nhiêu khi nộp hồ sơ định cư?
Số tiền chứng minh tài chính cần thiết phụ thuộc vào số lượng thành viên trong gia đình bạn. IRCC công bố mức yêu cầu tài chính tối thiểu hàng năm. Ví dụ, đối với một cá nhân độc thân, bạn cần chứng minh có khoảng 14.690 CAD (số liệu năm 2023), và số tiền này sẽ tăng lên nếu có thêm thành viên gia đình.
4. Người định cư có thể nhận được những phúc lợi xã hội nào tại Canada?
Khi trở thành thường trú nhân Canada, bạn sẽ được hưởng nhiều phúc lợi xã hội như chăm sóc sức khỏe miễn phí (thông qua hệ thống y tế công cộng), trợ cấp thất nghiệp (Employment Insurance – EI), trợ cấp trẻ em (Canada Child Benefit – CCB), và quyền được học tập tại các trường công lập miễn phí cho con cái dưới 18 tuổi.
5. Có cần phải có bằng cấp đại học để định cư Canada không?
Không phải tất cả các chương trình định cư Canada đều yêu cầu bằng cấp đại học. Một số chương trình diện tay nghề (ví dụ: Federal Skilled Trades Program trong Express Entry) hoặc một số chương trình tỉnh bang có thể chấp nhận ứng viên với bằng cấp nghề hoặc kinh nghiệm làm việc phù hợp thay vì bằng đại học.
6. Canada có chính sách hỗ trợ người nhập cư mới không?
Có, chính phủ Canada và các tổ chức phi lợi nhuận địa phương cung cấp nhiều dịch vụ hỗ trợ cho người nhập cư mới, bao gồm các lớp học tiếng Anh/Pháp miễn phí, tư vấn tìm việc làm, định hướng về nhà ở, và các dịch vụ hòa nhập cộng đồng để giúp họ thích nghi với cuộc sống mới.
7. Định cư theo diện đầu tư có những lựa chọn nào?
Các chương trình định cư theo diện đầu tư phổ biến bao gồm Chương trình Visa Khởi nghiệp (Start-up Visa Program) dành cho doanh nhân có ý tưởng kinh doanh sáng tạo, và một số chương trình doanh nhân/đầu tư của các tỉnh bang (Provincial Nominee Programs – PNP) như Quebec Immigrant Investor Program (QIIP) hoặc các chương trình doanh nhân của Ontario, British Columbia, Manitoba, v.v.
8. Thường trú nhân Canada có thể nộp đơn xin nhập quốc tịch sau bao lâu?
Thường trú nhân Canada có thể nộp đơn xin nhập quốc tịch sau khi tích lũy đủ thời gian cư trú thực tế tại Canada. Hiện tại, bạn cần phải có mặt tại Canada ít nhất 1.095 ngày (tức 3 năm) trong vòng 5 năm trước ngày nộp đơn xin nhập quốc tịch.