Chương trình Đầu tư EB-5 của Hoa Kỳ mang đến cơ hội định cư hấp dẫn cho các nhà đầu tư nước ngoài. Tuy nhiên, cùng với những tiềm năng lớn, chương trình này cũng tiềm ẩn nhiều rủi ro, đặc biệt là nguy cơ gặp phải các chiêu trò gian lận tinh vi. Ủy ban Chứng khoán và Sàn giao dịch Hoa Kỳ (SEC) cùng Sở Nhập tịch và Di trú Hoa Kỳ (USCIS) đã phối hợp chặt chẽ để đưa ra những cảnh báo quan trọng, giúp các nhà đầu tư cá nhân nhận diện và phòng tránh các âm mưu lừa đảo, bảo vệ khoản đầu tư cũng như tương lai định cư của mình.
Giới Thiệu Chương Trình EB-5 và Các Mối Nguy Tiềm Ẩn
Chương trình EB-5 là một con đường tiềm năng để các nhà đầu tư nước ngoài trở thành thường trú nhân hợp pháp vĩnh viễn tại Hoa Kỳ. Để đủ điều kiện, nhà đầu tư cần thực hiện một khoản đầu tư đáng kể vào một doanh nghiệp thương mại mới tại Mỹ và chứng minh rằng khoản đầu tư đó đã tạo ra hoặc duy trì tối thiểu 10 việc làm toàn thời gian cho công dân hoặc thường trú nhân Hoa Kỳ. Khoản đầu tư tối thiểu hiện tại là 800.000 USD tại các Khu vực Việc làm Mục tiêu (TEA) hoặc 1.050.000 USD tại các khu vực khác.
Các doanh nghiệp thường nộp đơn lên USCIS để được cấp phép trở thành “Trung tâm vùng” (Regional center) khuyến khích đầu tư EB-5. Các trung tâm vùng này sẽ giới thiệu những cơ hội đầu tư vào “doanh nghiệp thương mại mới”, thường liên quan đến việc phát hành cổ phiếu hoặc các hình thức chứng khoán khác. Điều quan trọng cần hiểu là việc một doanh nghiệp được USCIS cấp phép làm trung tâm vùng không đồng nghĩa với việc USCIS, SEC hay bất kỳ cơ quan chính phủ nào khác xác nhận chất lượng hoặc độ an toàn của các khoản đầu tư được cung cấp. Thực tế này đã bị lợi dụng để thực hiện nhiều hành vi gian lận chứng khoán EB-5.
Những Gian Lận EB-5 Phổ Biến và Hậu Quả Khó Lường
SEC và USCIS đã cảnh báo về việc lợi dụng chương trình EB-5 như một phương tiện để thực hiện các hoạt động gian lận chứng khoán. Các kẻ lừa đảo thường nhắm mục tiêu vào các nhà đầu tư nước ngoài đang khao khát có được thẻ xanh Mỹ, hứa hẹn những lợi ích phi thực tế để chiếm đoạt tiền đầu tư. Hậu quả của những vụ gian lận này không chỉ là mất đi số tiền lớn mà còn là mất cơ hội định cư hợp pháp tại Hoa Kỳ, gây ra tổn thất nặng nề về tài chính và tinh thần cho nhà đầu tư.
Các Vụ Việc Điển Hình do SEC và USCIS Vạch Trần
Trong những năm gần đây, SEC và USCIS đã hợp tác chặt chẽ để ngăn chặn nhiều vụ gian lận EB-5 quy mô lớn. Sự phối hợp này cho thấy cam kết của chính phủ Hoa Kỳ trong việc bảo vệ tính toàn vẹn của chương trình.
Vụ Lừa Đảo USA Now
Một ví dụ điển hình là vụ án SEC và Marco A. Ramirez, cùng các đồng phạm. Trong vụ này, SEC cáo buộc các bị cáo, bao gồm các trung tâm vùng được gọi là USA Now, đã đưa ra những lời hứa hẹn sai trái về lợi tức đầu tư 5% và cơ hội nhận visa EB-5. Các tổ chức bị cáo buộc đã chào mời nhà đầu tư trước khi USCIS cấp phép cho họ hoạt động như các trung tâm vùng. Mặc dù các bị cáo cam kết tiền của nhà đầu tư sẽ được giữ trong tài khoản ủy thác ba bên cho đến khi USCIS chấp thuận doanh nghiệp, họ đã lạm dụng số tiền đầu tư cho mục đích cá nhân, như tài trợ cho nhà hàng chủ đề Cajun của mình. Kết quả là, các nhà đầu tư không những không nhận được thẻ xanh có điều kiện mà còn mất trắng khoản đầu tư của mình.
Gian Lận Trung Tâm Hội Nghị Chicago 156 Triệu USD
Trong một trường hợp khác, SEC và USCIS đã phối hợp để ngăn chặn một vụ gian lận đầu tư EB-5 trị giá 156 triệu USD liên quan đến Trung tâm Hội nghị Chicago. SEC cáo buộc một cá nhân và các công ty của anh ta đã sử dụng thông tin sai lệch và gây hiểu lầm để thu hút các nhà đầu tư vào một dự án khách sạn và trung tâm hội nghị “World’s First Zero Carbon Emission Platinum LEED certified” tại Chicago. Các tuyên bố sai sự thật bao gồm việc dự án đã có đầy đủ giấy phép xây dựng cần thiết và được hỗ trợ bởi nhiều chuỗi khách sạn lớn. Các bị cáo cũng hứa hẹn hoàn trả phí hành chính cho nhà đầu tư nếu đơn visa EB-5 của họ bị từ chối. Tuy nhiên, theo đơn khiếu nại của SEC, hơn 90% số phí hành chính đã bị tiêu dùng, một phần cho mục đích cá nhân, trước khi USCIS kịp xem xét các đơn xin visa.
Thực Hiện Thẩm Định Kỹ Lưỡng Để Tránh Rủi Ro EB-5
Đối với bất kỳ khoản đầu tư nào, đặc biệt là đầu tư EB-5 với mục tiêu định cư, việc nghiên cứu kỹ lưỡng và thẩm định độc lập là cực kỳ quan trọng. Nhà đầu tư cần chủ động thực hiện các bước sau để giảm thiểu rủi ro EB-5 và bảo vệ quyền lợi của mình.
Xác Minh Trung Tâm Vùng và Hồ Sơ Dự Án
Trước hết, hãy xác nhận rằng trung tâm vùng mà bạn có ý định đầu tư EB-5 đã được USCIS cấp phép hợp lệ. USCIS công bố danh sách các trung tâm vùng hiện tại trên trang web chính thức của họ. Nếu trung tâm vùng không có trong danh sách, hãy cực kỳ thận trọng. Ngay cả khi trung tâm có trong danh sách, cần hiểu rõ rằng điều này chỉ xác nhận tình trạng pháp lý của trung tâm, không phải là sự tán thành của USCIS đối với chất lượng hoặc mức độ an toàn của các khoản đầu tư mà trung tâm đó cung cấp. Bạn nên yêu cầu trung tâm vùng cung cấp bản sao các mẫu đơn I-924 (đơn xin cấp phép trung tâm vùng) và I-924A (báo cáo thông tin hàng năm) cùng các tài liệu hỗ trợ đã nộp cho USCIS để kiểm tra tính minh bạch.
Bạn cũng cần yêu cầu thông tin đầu tư EB-5 bằng văn bản. Điều này bao gồm bản sao của bản ghi nhớ chào bán đầu tư (offering memorandum) hoặc bản ghi nhớ riêng tư từ nhà phát hành. Hãy đọc kỹ lưỡng các tài liệu này và nghiên cứu các dự án tương tự để đánh giá tính khả thi và rủi ro. Đừng ngần ngại đặt câu hỏi và tìm kiếm sự giải thích rõ ràng. Nếu bạn không hiểu thông tin trong tài liệu hoặc nhà phát hành không thể trả lời thỏa đáng, đó là một dấu hiệu cảnh báo mạnh mẽ. Hơn nữa, hãy tìm kiếm sự xác minh độc lập cho những tuyên bố về dự án. Ví dụ, nếu dự án liên quan đến xây dựng bất động sản thương mại, hãy kiểm tra hồ sơ cấp phép xây dựng của địa phương và đánh giá thuế tài sản để xác minh tính hợp pháp và giá trị của tài sản.
Đánh Giá Cấu Trúc Tài Chính và Động Cơ Chủ Đầu Tư
Hiểu rõ cấu trúc rủi ro EB-5 của khoản đầu tư là vô cùng cần thiết. Nhiều trường hợp, bạn có thể đầu tư vào một doanh nghiệp thương mại mới không có tài sản đáng kể, được thành lập chỉ để cho một công ty khác vay vốn phát triển dự án. Hãy kiểm tra cẩn thận các tài liệu cho vay và các văn bản liên quan để xác định liệu khoản vay có được đảm bảo bằng bất kỳ tài sản thế chấp nào cho các nhà đầu tư hay không. Việc không có tài sản đảm bảo sẽ làm tăng đáng kể rủi ro cho khoản đầu tư của bạn.
Bên cạnh đó, hãy xem xét kỹ lưỡng động cơ của nhà phát triển dự án. Thông thường, các nhà phát triển và người đứng đầu trung tâm vùng EB-5 cũng sẽ đầu tư vốn cổ phần vào các dự án mà họ quản lý. Điều này tạo ra sự liên kết lợi ích, vì thành công của dự án cũng đồng nghĩa với lợi ích của họ. Tuy nhiên, nếu các nhà phát triển hoặc người đứng đầu không thực hiện bất kỳ khoản đầu tư vốn cổ phần nào vào dự án, các khuyến khích tài chính của họ có thể không được gắn liền với sự thành công dài hạn của dự án, và họ có thể có động cơ khác ngoài việc đảm bảo lợi ích tốt nhất cho nhà đầu tư EB-5.
Dấu Hiệu Cảnh Báo Đầu Tư EB-5 Không An Toàn
Nhà đầu tư cần đặc biệt cảnh giác với những dấu hiệu cảnh báo gian lận EB-5 sau đây. Việc nhận diện sớm những tín hiệu này có thể giúp bạn tránh được những tổn thất không đáng có.
Lời Hứa Hẹn Về Thẻ Xanh Vĩnh Viễn Và Lợi Nhuận Phi Thực Tế
Một trong những dấu hiệu lừa đảo phổ biến nhất là lời hứa hẹn về thẻ xanh vĩnh viễn ngay từ ban đầu. Đầu tư EB-5 chỉ giúp bạn đủ điều kiện nộp đơn xin thẻ xanh có điều kiện, không có gì đảm bảo rằng USCIS sẽ cấp thị thực cho bạn hoặc sau này sẽ loại bỏ các điều kiện cư trú của bạn. USCIS xem xét cẩn thận từng trường hợp và có quyền từ chối nếu các điều kiện quy định không được đáp ứng. Bất kỳ sự đảm bảo về việc chấp thuận hoặc thời gian nhận thị thực/thẻ xanh đều là dấu hiệu cảnh báo của gian lận EB-5.
Tương tự, hãy nghi ngờ các lời hứa hẹn về lợi nhuận được đảm bảo từ việc đầu tư hoặc cam kết khoản đầu tư hoàn toàn không có rủi ro. Theo quy định của chương trình EB-5, số tiền đầu tư phải “có rủi ro” (at risk) với mục đích tạo ra lợi nhuận. Nếu bạn được đảm bảo lợi nhuận hoặc được đảm bảo rằng bạn sẽ nhận lại một phần số tiền đã đầu tư, đó là một hành vi vi phạm quy định và là dấu hiệu của lừa đảo. Ngoài ra, hãy cảnh giác với những tuyên bố về lợi nhuận đầu tư EB-5 cao quá mức phù hợp. Các khoản đầu tư thường có xu hướng biến động theo thời gian, đặc biệt là những khoản có lợi suất cao. Một khoản đầu tư tuyên bố sẽ cung cấp hoặc tiếp tục tạo ra tỷ lệ lợi nhuận cao bất kể điều kiện thị trường là một dấu hiệu đỏ cần được xem xét kỹ lưỡng.
Các Khoản Đầu Tư EB-5 Chưa Đăng Ký
Mặc dù một trung tâm vùng có thể được USCIS chấp thuận, hầu hết các cơ hội đầu tư vào doanh nghiệp thương mại mới được cung cấp thông qua các trung tâm vùng lại không được đăng ký với SEC hoặc bất kỳ cơ quan quản lý chứng khoán tiểu bang nào. Khi một đề nghị không được đăng ký, nhà phát hành có thể không cung cấp cho các nhà đầu tư quyền tiếp cận các thông tin quan trọng về quản lý công ty, sản phẩm, dịch vụ và tài chính mà việc đăng ký yêu cầu. Trong những trường hợp như vậy, nhà đầu tư nên tìm hiểu thêm thông tin về các công ty để đảm bảo rằng các cơ hội đầu tư EB-5 là chân thật và minh bạch, tránh rơi vào các mô hình lừa đảo như sơ đồ Ponzi.
FAQ Về Chương Trình EB-5 và Phòng Tránh Gian Lận
1. Chương trình EB-5 là gì?
Chương trình EB-5 (Employment-Based Fifth Preference) là một chương trình visa cho phép nhà đầu tư nước ngoài nhận thẻ xanh Mỹ nếu họ đầu tư vào một doanh nghiệp thương mại mới tại Hoa Kỳ và tạo ra ít nhất 10 việc làm toàn thời gian.
2. Số tiền đầu tư tối thiểu cho EB-5 là bao nhiêu?
Hiện tại, số tiền đầu tư tối thiểu là 800.000 USD nếu dự án nằm trong Khu vực Việc làm Mục tiêu (TEA) và 1.050.000 USD đối với các khu vực khác.
3. Làm thế nào để xác minh một Trung tâm vùng EB-5 có hợp lệ không?
Bạn có thể kiểm tra danh sách các Trung tâm vùng EB-5 được USCIS cấp phép trên trang web chính thức của USCIS. Hãy luôn cẩn trọng ngay cả khi trung tâm có trong danh sách.
4. SEC và USCIS đóng vai trò gì trong việc phòng chống gian lận EB-5?
SEC và USCIS phối hợp chặt chẽ để điều tra và ngăn chặn các hành vi gian lận EB-5. SEC tập trung vào các vấn đề liên quan đến chứng khoán, trong khi USCIS quản lý các khía cạnh di trú của chương trình.
5. Những dấu hiệu cảnh báo chính của một vụ gian lận EB-5 là gì?
Các dấu hiệu cảnh báo bao gồm: lời hứa hẹn về thẻ xanh vĩnh viễn hoặc thời gian cấp thẻ nhanh chóng, đảm bảo lợi nhuận hoặc cam kết không có rủi ro, lợi nhuận đầu tư quá cao so với thị trường, và các khoản đầu tư chưa được đăng ký với cơ quan quản lý chứng khoán.
6. Tôi nên làm gì nếu nghi ngờ một dự án đầu tư EB-5 có dấu hiệu lừa đảo?
Nếu bạn nghi ngờ một dự án có dấu hiệu gian lận EB-5, hãy ngừng mọi giao dịch và tìm kiếm lời khuyên từ luật sư di trú và chuyên gia tài chính độc lập có kinh nghiệm. Bạn cũng có thể báo cáo cho SEC và USCIS.
7. Liệu việc đầu tư EB-5 có đảm bảo tôi sẽ nhận được thẻ xanh không?
Không. Đầu tư EB-5 tạo ra cơ hội để nộp đơn xin thẻ xanh có điều kiện. Việc cấp thẻ xanh phụ thuộc vào việc đáp ứng tất cả các yêu cầu của chương trình, bao gồm cả việc tạo ra đủ việc làm và tuân thủ các quy định của USCIS.
8. Tại sao việc kiểm tra động cơ của chủ đầu tư dự án lại quan trọng?
Việc kiểm tra động cơ giúp bạn đánh giá liệu lợi ích của chủ đầu tư có gắn liền với sự thành công của dự án và lợi ích của nhà đầu tư hay không. Nếu họ không đầu tư vốn cổ phần đáng kể, động cơ của họ có thể không hoàn toàn tập trung vào thành công dự án.
9. Có cần thiết phải có luật sư di trú và chuyên gia tài chính khi tham gia EB-5 không?
Tuyệt đối cần thiết. Luật sư di trú giúp đảm bảo tuân thủ các quy định về di trú, còn chuyên gia tài chính độc lập giúp đánh giá tính khả thi và rủi ro của khoản đầu tư EB-5 từ góc độ tài chính.
10. Khoản đầu tư EB-5 có được bảo hiểm không?
Không. Theo quy định của chương trình EB-5, khoản đầu tư phải “có rủi ro” (at risk), nghĩa là không có sự đảm bảo hoàn vốn hay bảo hiểm cho khoản đầu tư. Bất kỳ lời hứa hẹn nào về bảo hiểm hoặc đảm bảo hoàn vốn đều là dấu hiệu lừa đảo.
Nếu khoản đầu tư EB-5 của bạn không may nằm trong một vụ chào bán chứng khoán gian dối, bạn có thể mất cả tiền và con đường trở thành thường trú nhân hợp pháp vĩnh viễn tại Hoa Kỳ. Vì vậy, hãy hết sức thận trọng với bất kỳ thỏa thuận nào liên quan đến chương trình EB-5 trước khi bạn đầu tư tiền bạc và hy vọng của mình vào đó. USCIS và SEC tiếp tục củng cố mối quan hệ đối tác, tập trung vào việc ươm mầm một chương trình EB-5 toàn vẹn. Việc cảnh báo đầu tư này là một ví dụ khác về những nỗ lực phối hợp của chúng tôi nhằm đảm bảo tính minh bạch và an toàn cho các nhà đầu tư tại Bartra Wealth Advisors Việt Nam.